IJsland 

Informatie en reisgidsen over IJsland

IJsland is geologisch gezien erg jong: tussen de 16 en 17 miljoen jaar oud, terwijl de aarde al 4,5 miljard jaar bestaat. Het is ontstaan door vulkaan uitbarstingen op de Noord-Atlantische zeebodem. Het eiland ligt namelijk precies op de Midden-Atlantische rug, waar de Amerikaanse en Eurazische continentale platen uiteenwijken. Met een snelheid van bijna 2 cm per jaar glijden West- en Oost-IJsland van elkaar af. Dat geeft aanleiding tot aardbevingen en vulkaanuitbarstingen. Gemiddeld eens in de 5 jaar vindt er een uitbarsting plaats. Maar liefst de helft van al het vulkanische materiaal, dat de laatste 500 jaar door de aarde is uitgestoten, ligt op IJsland.

 

Sneeuw, gletsjers, gletsjermeren en  -rivieren 

Tot de meeste kenmerkende bijzonderheden van IJsland behoren de gletsjers, die 11.800 km2 (ofwel 11,5%) van het land bedekken. Tijdens de laatste tientallen jaren echter, zijn ze opmerkelijk dunner geworden en trekken zich, als gevolg van het minder wordende en klimaat, steeds verder terug. Sommige kleine gletsjers zijn reeds totaal verdwenen. De dikte van de ijslaag is het laagst in het noordwesten (ongeveer 750 m) en het dikst in het binnenland, aan de noordkant van de Vatnajökull (ongeveer 1500 m).

 

Warm- en heetwaterbronnen 

Wanneer het water van rivieren over een poreuze grondsoort voert, zal een deel in de aarde verdwijnen en, omdat IJsland enorm vulkanische is, opveel plaatsen worden opgewarmd. Wordt dit water naar boven gedrukt, dan ontstaat een warmwaterbron. Op veel plaatsen is de aardkorst zichtbaar. Men ziet kleine hete bronnen uit de dunnen aardkorst borrelen en spuiten. Het is niet alleen borrelen, puffen en sissen wat je ondergaat. Men ziet schitterende onderwerpen met grillig lopende welvingen, ontstaan door kalk- en zwavelafzettingen. Warm water is op IJsland een zeer belangrijke energiebron. Reykjavík en de meeste andere steden gebruiken lokale, natuurlijke, redelijk milieuvriendelijke en goedkope hydro- en geothermische energie, afkomstig van hete bronnen of boorgaten.

 

Flora 

Het IJslandse landschap is open en de vegetatie laag. Daarvoor is een aantal redenen te noemen. Allereerst de vulkanische activiteit: op recente lavastromen moet zich eerst een bodem ontwikkelen, terwijl op vulkanische assen en zanden de omstandigheden voor plantengroei abominabel zijn. Voorts is het klimaat ongunstig door de koele zomers, hetgeen voor veel boomsoorten problemen oplevert. Ten slotte moet ook nog gewezen worden op de enorme erosie, die door de IJslanders zelf is veroorzaakt door overbegrazing en houtkap.

 

Fauna 

Ook wat dieren betreft is IJsland een vredig land. Geen slangen, geen giftig klein ongedierte en vrijwel geen stekende insecten, zoals bijen, hommels, wespen en horzels. Sinds enige jaren zijn er echter 3 soorten niet-stekende hommels en met name in het boerderijpark in Reykjavík komen wespen voor. Op een enkele plaats zijn er muggen, maar hun beet irriteert nauwelijks. Vogels zijn de meest voorkomende diersoort op IJsland. Er zijn niet minder dan 225 verschillende soorten, waarvan ca. 80 IJsland als broedplaats hebben uitgekozen. Papegaaiduikers, stormvogels, jagers en alken vindt u vooral in het zuiden; harlekijneenden en brilduikers vooral in het noorden.

 

Vissen en andere waterdieren 

De IJslandse rivieren wemelen van zalm, terwijl forel en bergforel in overvloed aanwezig zijn in meren en beken. Twee andere soorten zoetwatervissen zijn ook aanwezig: paling en de driedoornige stekelbaars. Been van deze 5 soorten zijn van oorsprong zoetwatervissen, maar zij vertegenwoordigen enigszins de zeesoorten, die zichzelf hebben ingesteld op het leven in zoet water. Het plankton in de IJslandse wateren zorgt voor optimale omstandigheden voor een rijke zeefauna. Er zijn ongeveer 150 soorten zoutwatervissen, hoewel van maar 66 soorten met zekerheid bekend is dat ze zich in de IJslandse wateren voortplanten.

 

IJsland herbergt een paar schitterend gelegen nationale parken: Jökulsárgljúfur bij Mývatn (waar gewandeld kan worden langs de wildstromende rivier Jökulsá met indrukwekkende canyons en gigantische watervallen, waaronder de Dettifoss), Skaftafell ten zuiden van de Vatnajökull, Landmannalaugar en Thingvellir. Het zijn vanzelfsprekend beschermde gebieden, waardoor hier nog strengere regels gelden om de natuur in haar oorsprongklijke staat te behouden dan elders.

Geografie 

IJsland bestaat ui één groot en ontelbare kleinere eilandjes. Het ligt net ten zuiden van de poolcirkel en wordt ook het ‘land van ijs en vuur’ genoemd. Zijn grote gletsjers en schitterende fjorden staan in schril contrast met de achtergrond van meer dan 200 vulkanen, waarvan vele nog steeds actief zijn.

 

Aantal inwoners 

IJsland is het dunstbevolkte land van Europa. Op een oppervlakte van 103.000 km2 wonen slechts 300.000 mensen, dat is 2,9 per km2. Hiervan leven er 191.431 (64% van de totale bevolking) in Groot-Reykjavík ( Reykjavík met zijn voorsteden). De stad Reykjavík zelf is explosief gegroeid van 300 inwoners (1% van de totale bevolking) aan het begin van de 19^e eeuw tot het huidige aantal van 116.446 (39% van het totaal). Deze cijfers stammen van 1 december 2006

 

De IJslandse keuken
Het merendeel van de eetgelegenheden valt in de middenklasse en zijn, wat betreft de kwaliteit van de aangeboden maaltijden, zeer concurrerend in prijs met vergelijkbare plaatsen in andere landen, hoewel de meeste buitenlandse bezoekers de snelle hap wat duurder vinden. Alle grote hotels beschikken over uitstekende restaurants, die een internationale keuken aanbieden, variërend van IJslandse visgerechten en bergschaap tot de Indische, Indiase en Japanse keuken. Bezoekers van een restaurant zullen ongetwijfeld kiezen uit de rijke sortering vis of gerookt lamsvlees. Voor het dessert kan gekozen worden uit skyr en een uitgebreide, fantasierijke sortering van IJslandse kaassoorten.

 

U kunt de wereldwijzer IJsland bestellen via bol.com ISBN 9789038918457