Estland, Litouwen en Letland

Balticum: Estland, Letland, Litouwen – drie nieuwe landen in Noordoost-Europa In het noordoosten van Europa, tussen Polen, Belarus (Wit-Rusland) en Rusland, liggen aan de Oostzee drie landen, Litouwen, Letland en Estland, die vaak worden aangeduid als de ‘Baltische landen’ of ook wel als de ‘Baltische staten’. Deze aanduidingen suggereren een grote mate van gelijkvormigheid maar schijn bedriegt. De verschillen op allerlei bebied zijn groot en één land – Estland – heeft eigenlijk niets met ‘Balt’ te maken. De afkomst en taal van de Esten vindt zijn oorsprong in het Oeralgebied, ver weg in Rusland. De Letten en Litouwers en hun talen zijn van Indo-Europese oorsprong en als zodanig verre, verre achterneven van Spanjaarden, Bulgaren of Nederlanders.

 

Het klimaat komt in grote lijnen overeen met dat van Nederland en België waar het ook echt wel uitmaakt of je in de kustgebieden woont of in het binnenland. De kustgebieden aan de Oostzee hebben meet weg van een zeeklimaat, terwijl laninwaarts snel de kenmerken van het landklimaat zichtbaar worden: Droger, warmer in de zomer en kouder in de winter.

De (korte) zomers zijn over het algemeen zeer aangenaam met temperaturen van 20 à 25 graden, maar ook de 30 graden wordt regelmatig gehaald. Het is dan prima strandweer en in het binnenland is het heerlijk toeven aan de oevers en in het water van de vele meren en rivieren.

 

Milieu 

Een leeg platteland, nauwelijks industrie, en weinig verkeer zijn uitstekende voorwaarden voor een omgeving met een schoon milieu. En dat geldt ook voor het overgrote deel van de landen. Helaas zijn er twee ‘maars’: het risico van een nucleaire ramp à la Tsjernobyl in een van de oude kencentrales uit de sovjettijd; en de chemische nucleaire vervuiling uit de sovjettijd toen de Russen nucleair en chemisch afval ongegeneerd voor de kust in zee, in rivieren of op het land dumpten.

 

Flora en fauna 

Gezien de uitgestrekte natuurgebieden met bossen, meren en moerassen ligt het voor de hand dat ook de flora en fauna rijk aanwezig zijn en een grote variatie kennen. Naaldbomen, berken, essen, linden en eiken, varens en mossen, bessenstruiken en planten, schimmels en (eetbare) paddestoelen geven een ongekende variëteit en kleurenwarmte. De vaak nog ondoordringbare wouden en moerassen bieden bescherming aan groot wild zoals reeën, herten, elanden (elken genaamd) en wilde zwijnen, otters en bevers.

 

Samenleving 

Na de geestdodende en inerte sovjetoverheersing van bijna 50 jaar zijn de Baltische landen na hun herwonnen onafhankelijkheid in 1991 met gezwinde pas een nieuw en uitdagend tijdperk binnengetreden. Onmiddellijk werd de deur naar Rusland op slot gedaan en werd de blik op het Westen gericht. Het was nu of nooit! Aansluiting bij het Westen was dé gelegenheid van de gehate Russen af te komen. En om een welvarende toekomst op te bouwen.

Bevolking

 

De groei van de bevolking, traditioneel al laag, is in Estland en Litouwen, maar vooral in Letland zeer zorgelijk. Na een lange tijd van stilstand en terugloop van de bevolkingsomvang, is er thans in Estland sprake van een lichte ommekeer. Wellicht dat de verbeterde economische vooruitzichten als gevolg van het EU-lidmaatschap de jonge bevolking aanzet tot het krijgen van kinderen.

 

Talen 

Een belangrijk probleem dat na de omwenteling van 1991 moest worden opgelost was het taalprobleem. Het was natuurlijk absoluut duidelijk dat de drie landen hun eigen landstalen – het Ests, het Lets en het Litouws – tot officiële talen zouden bestempelen. Het gehate Russisch, de taal van de onderdrukker, werd uit de openbare administratie van rijk, provincie en gemeente verbannen en vervangen door de wettelijk verplichte landstalen.

 

Sociale voorzieningen 

Het wegvallen van de oude sovjetstructuren heeft voor velen – ouderen, gepensioneerden, zieken en door verouderde en gesloten industrieën werkloos geworden arbeiders – dramatische gevolgen gehad. In de sovjettijd bestond er hoe dan ook toch een staatssysteem dat een minimumbestaan garandeerde. In de nieuwe republieken werd natuurlijk met het oude sovjetsysteem gebroken én ontbrak het geld de pensioenen en uitkeringen uit te betalen.

 

Wintersporten 

In alledrie landen wordt er aan wintersport gedaan, waarbij vooral langlaufen of crosscountry skiën populair is . in Otepää in Estland ligt een van de zwaarste en langste crosscountry (wedstrijd )banen ter wereld. Daarnaast zijn er nog sporten als kunstschaatsen, ijshockey, ijszeilen, ijsvissen, autorally’s over bevroren meren en sneeuwballen gooien.

 

Toerisme 

Het Toerisme is een snelgroeiende sector waarvan veel wordt verwacht: stedentoerisme naar de oude middeleeuwse stadscentra van de hoofdsteden en ecotoerisme naar de prachtige natuur. Bovendien is het leven niet te duur en overal is het goed van eten, drinken en uitgaan. Het aantal toeristen is dan ook de laatste jaren flink toegenomen en daarmee ook de inkomsten.

 

Litouwen, Letland en Estland zijn bijzonder geschikt om op eigen gelegenheid tijdens een zomervakantie te verkennen. Het platteland, de nog simpele en rustige provinciestadjes en de pure natuur: dat vindt u in West- en Zuid-Europa niet meer. Aan het rijtje attracties kunt u nog toevoegen het lange avondlicht, lekker warm zomerweer en zonnen aan de oevers van de vele meren of aan de stranden van de Oostzee. Op veel plekken kunt u volstrekt lege, maagdelijke stranden aantreffen. En het is natuurlijk niet gezegd dat u in de zomer de hoofdsteden moet overslaan… maar u bent er niet alleen.


U kunt de wereldwijzer Estland, Letland, Litouwen bestellen via bol.com ISBN 9789038916774

De beknopte landeninformatie over Estland, Letland, Litouwen die u hier aantreft is afkomstig uit de serie Wereldwijzer Reisgidsen van uitgeverij Elmar. Een nieuwe reeks reisgidsen, die aansluit bij de nieuwe tijd. Gedegen informatie en geheel in full colour uitgevoerd. Elmar reisgidsen zijn geschreven door Nederlandse auteurs, blijven verbazen, zijn praktische en snel toegankelijk voor de reiziger die goed voorbereid op weg wil.