Bosnië Herzegovina

Bosnië-Herzegovina heeft een oppervlakte van ongeveer 51.200 vierkante kilometer en is darmee iets groter dan Nederland (41.500 km2) en België (30.500 km2). Het land is afgeschermd van de Adriatische Zee door een naar het zuidoosten toe smaller wordende strook van Kroatië (Dalmatië), op een corridor van enkele kilometers bij de badplaats Neum na. Ook in het noorden grenst het land aan Kroatië (o.a. Slavonië). In het oosten ligt Servië en in het zuidoosten Montenegro.

 

Klimaat 

Ten gevolge van de geografische ligging en de aanwezigheid van bergketens komen drie verschillende klimaattypen voor in Bosnië: een mediterraan, Centraal-Europees en alpien type. In het zuiden (Herzegovina) doet de Middellandse Zee zijn invloed gelden: de zomers zijn heet en droog, en de winters mild en zeer regenrijk (voorbeeld: Mostar). In het noorden van het land komt het weer uit centraal Europa. Er heerst een landklimaat, met hete zomers en koude winters; de regen is gelijkmatiger over het jaar gespreid, maar valt toch wat meer in de zomer; de jaarlijkse neerslag is hier twee maal zo hoog als in Nederland of België.

 

Flora en vegetatie 

De flora van Bosnië is, net als op de rest van de Balkan, bijzonder rijk. Van de ongeveer tienduizend soorten Europese hogere planten (planten met bloemen en zaden) komen er ruim tweeduizend in Bosnië voor. De rijkdom van de flora op de Balkan wordt toegeschreven aan verschillende factoren: (1) de aanwezigheid van ‘oude’ soorten uit het Tertiair, soorten die in Noord- en West-Europa de ijstijden niet hebben overleefd, (2) de sterke aardkorstbewegingen in het Tertiair, waardoor veel eilanden en geïsoleerde bergketens zijn ontstaan, waar nieuwe, lokale soorten (endemen) konden evolueren.

 

Buiten de steden is Bosnië relatief dunbevolkt; er zijn nog veel natuurlijke, weinig toegankelijke en betreden habitats. Voor de zoogdieren is dat gunstig, en Bosnië kan dan ook bogen op redelijke populaties van elders bedreigde soorten, zoals bruine beer en wolf. Er komen 56 zoogdiersoorten voor, de meer spectaculaire zijn steenbok, ree, edelhert, wild zwijn, wolf, vos, jakhals, bruine beer, otter, das, boom- en steenmarter, lynx en wilde kat. Van zoogdieren krijgt de gemiddelde toerist weinig te zien, de meeste soorten hebben een nachtelijke leefwijze, en ze zijn ook nog eens heel schuw.

 

In Bosnië zijn 319 vogelsoorten waargenomen, waarvan er 218 broeden of gebroed hebben, een score die iets lager is dan die van Nederland, maar hoger dan van België. Het vogelen als sport is bij ons veel sterker ontwikkeld dan in Bosnië en dat leidt natuurlijk tot meer waarnemingen. Weinig vogelaars van elders hebben het land bezocht; naburige landen, zoals Kroatië en Hongarije hebben op vogelgebied meer te bieden.

 

 

Cultuur 

Bosnië-Herzegovina heeft een rijke en gevarieerde cultuur. De bewogen geschiedenis heeft haar sporen nagelaten in bijvoorbeeld de kunst, klore, popmuziek en in de keuken. Soms zijn de verschillende cultuurinvloeden nog duidelijk los van elkaar waarneembaar, zoals in de architectuur. Op andere terreinen, zoals de keuken en de muziek, zijn ze veel meer vermengd. In verschillende streken en onder verschillende bevolkingsgroepen worden bepaalde tradities in heel verschillende mate gewaardeerd en in ere gehouden. Dat maakt Bosnië tot een rijk geschakeerd palet van culturen.

 

Muziek en dans 

Veel Bosniërs zijn opgevoed met muziek en kennen talloze liederen uit het hoofd. Als iemand op een avond onder vrienden of en een café begint met zingen, gaat men vaak door tot de dageraad. Dat gaat gepaard met uitbundige emoties en veel gevoel voor show. Veel muziek is dansbaar en als de stemming er goed in zit, blijft niemand zitten. Mensen in Bosnië leven met muziek en het maakt een belangrijk onderdeel van het sociale verkeer uit.

 

Keuken 

Bosnië heeft een sterke culinaire traditie. Ook op dit gebied zijn de verschillende cultuurinvloeden herkenbaar. In een slastičarna zijn de zoete gerechten uit Midden-Europa en Turkije samengebracht. De baklava en hurmašice staan naast de Schwarzwalderkkrsch en Sacherlorte. Daarbij hoort natuurlijk een kopje Turkse of Bosnische koffie (Bosanska kahva). De sterke bakjes met drab onderin worden vaak geserveerd op een dienblaadje met daarop een koperen kannetje (džezva), een kopje met suikerklontjes, een glas water en soms ook Turks fruit (ratluk). Vrienden, families en buren brengen veel tijd met elkaar door, terwijl ze aan hun koffie lurken.

 

Taal 

Officieel heeft Bosnië-Herzegovina drie talen: het Servisch, het Kroatisch en het Bosnisch. De Babylonische spraakverwarring die u als gevolg daarvan misschien verwacht, valt echter mee. De verschillen tussen de drie talen zijn niet groter dan die tussen het ‘Hollands’ en het Vlaams.

 

Ecotoerisme 

De laatste jaren heeft ecotoerisme zich ontwikkeld tot een ware hype. Het etiket wordt overal opgeplakt, maaar het is vaak onduidelijk wat er mee bedoeld wordt. Bosniërs denken bij “eco” vooral aan lekker buiten zijn, maar dat hoeft niet te betekenen dat er ook goed met de natuur wordt omgesprongen. Afval dumpen is heel normaal en ook illegale jacht komt op grote schaal voor. Green Visions is een organisatie die zich inzet voor de natuur in Bosnië-Herzegovina. Daarnaast organiseren ze allerlei eenen meerdaagse excursies om van deze natuur te genieten.

 

Wandelen, bergbeklimmen 

Wandelen is populair in Bosnië. Het wordt vaak gecombineerd met picknicken in de natuur of een bezoek aan familie of vrienden. In de berggebieden zijn veel gemarkeerde routes. Op